TOEKOMST

28 april tot 12 mei

Feestdagen en vakanties strijken voorbij. Gedwee blijven we thuis. Terwijl het geduld van de één opraakt door een gebrek aan vrijheid, beklagen anderen zich over de nonchalance van een ander.
Eén ding is zeker, de eerste coronapiek zit erop. Hoe moeten we met elkaar verder leven? Ruttes zicht is nog niet sterk toegenomen. Een vaccin komt ook niet binnenkort. We varen op onzekerheden een nieuwe toekomst tegemoet. Zoals we al die tijd al deden, blijkt nu.
Het hele verhaal wordt gepubliceerd zodra er genoeg dagboeken en andere schrijfsels binnen zijn.​

Dagboeken

en andere intieme schrijfsels

Kwaliteit van leven

Toen ik afgelopen zaterdag boodschappen deed voor mijzelf en mijn buurman, die in meer dan één opzicht behoort tot wat in deze tijd van corona de risicogroep is gaan heten, leek het wel alsof de halve buurt – gemiddelde leeftijd rond de veertig, de andere helft is naar schatting zeventig plus en zat thuis – een voorschot nam op Koningsdag. Het was enorm gezellig. In de rij voor de slager werden, behalve nummertjes, ook kartonnen bekertjes rosé uitgedeeld om het wachten te veraangenamen. Kortom: het was krankzinnig druk. Het is blijkbaar uit met de (al dan niet zelf) opgelegde discipline om thuis te blijven.

Kortzichtig en egoïstisch? Misschien. Onbegrijpelijk? Nee.

Ik hou niet van al die uit de losse mouw opgeschreven rekenmodellen waarin gezondheid tegenover de economie wordt gezet. Ik vind de intentie, de zelfzucht, die eruit spreekt over het algemeen nogal misselijkmakend. De vraag is wel: met wie moeten we op dit moment solidair zijn en vooral: hoe? Er wordt gezegd: met de kwetsbaren uit de samenleving. Wie zijn dat? Ouderen, kinderen, kansarmen. Maar kinderen blijken niet of nauwelijks vatbaar voor het virus, de kansarmen worden het eerst en hevigst geraakt door de huidige en aanstaande economische ineenstorting en veel bejaarden kwijnen nu weg in verpleeghuizen of thuis, snakkend naar contact met familie en, bij eventueel gebrek daaraan, andere mensen in hun nabijheid.

Karakter van solidariteit overwegen?

Gemiddeld leven mensen in een verpleeghuis nog twee of drie jaar. Nu zouden zij daar sowieso zeven maanden lang niemand mogen zien. Willen zij dat? Sommigen verkiezen misschien minder eenzaamheid en wél fysiek contact boven nog een paar jaar leven zonder (een mogelijke besmetting met) corona. Moeten we het karakter van onze solidariteit niet heroverwegen? Niet om economische, maar om humanitaire redenen? De afweging tussen kwaliteit van leven en langer leven maakte in de gezondheidszorg vóór corona tenslotte ook deel uit van de dagelijks praktijk.

‘We varen op zicht’, zei premier Rutte tijdens zijn laatste persconferentie. Ja, dat is duidelijk en zelfs begrijpelijk in deze buitengewone situatie. Maar de vraag is waar we onze blik op richten.

Uit de coronadagboeken van human.nl

Liza, 57 jaar, Ommen

Dag 44 van thuis zijn

The day after.

Het feestgedruis is voorbij.

Waar mensen normaal gesproken the day after moeten bijkomen van een drukke feestdag met muziek, toeters en bellen, gaat het dagelijkse ritueel nu weer rustig verder. Iedereen heeft op zijn manier de W(K)oningsdag ingevuld en er zijn heel veel leuke vindingrijke oplossingen bedacht om deze speciale dag door te brengen.

Feest, het haalt je even uit de werkelijke sfeer. Het Carnavalsfeest heeft ons juist in de sfeer van nu gebracht door de gevolgen van het feestende samenzijn. Dat was een behoorlijke kater the day after.
Dat had men the days before niet verwacht.

De feestelijkheden zijn nu weer voorbij en hopelijk komt het besef the day after terug waarom er deze keer geen grote festiviteiten waren, zodat we de days after ook nog volgens de regels blijven volhouden. #stayhome #staysafe #stayhealthy.

Dag 43 nee 44 ooh nee 45 van thuis zijn

De tel kwijt.

De dagen vliegen voorbij ondanks het vele thuis zijn. Verveel me géén moment. Tijd tekort. En ik raak de tel kwijt van het aantal dagen thuis te zijn. Zoveel dagen al! Wat is het bizar. Maar ja, wat zijn deze dagen op een heel mensenleven? Wat verlies je ermee? De dagen rijkelijk invullen is van groter belang. Voor middelbare leeftijd en jonger zal dat geen probleem zijn. Voor de ouderen telt elk moment. Zij tellen soms de minuten dat ze alleen zijn. Maar als zij hun jaren tellen dan zijn ze gezegend dat zij al zo oud mochten worden.
Tel je zegeningen om gelukkiger in het leven te staan, dan gaan de dagen vanzelf voorbij.

Somberen is geen kunst

Gisteren lunchte ik met iemand met wie ik bevriend ben geraakt sinds mijn onzekere eerste stappen in de wereld van het theater, ruim twee jaar geleden. Hij leeft van het theater, ik ben slechts een min of meer toevallige passant, maar we vonden dat we elkaars steun wel even konden gebruiken nu we vorige week te horen hadden gekregen dat ons volgende gezamenlijke project in het theater in het laatste kwartaal van dit jaar niet doorgaat.

De mosterdsoep was nog niet op, of we waren enorm aan het somberen en tijdens de garnalenragout in bladerdeeg – lekker eten is hoe dan ook het devies, zolang Bruin het financieel nog kan trekken – was er geen houden meer aan. Een korte samenvatting van onze klaagzang: De theaters gingen als eerste dicht en zullen als laatste opengaan. Als ze weer opengaan. Want de aanstaande anderhalve metersamenleving zal iedere bedrijfsvoering onmogelijk maken (in een sector die toch al moeite had het hoofd boven water te houden sinds de eliminatiepogingen van toenmalig staatssecretaris Zijlstra).

De vrije producenten, die voor 70 procent van het aanbod verantwoordelijk zijn en bij wie ook onze productie onderdak had gevonden, zijn financieel op sterven na dood door de plotselinge lockdown, waardoor de voorstellingen die al in productie waren en waarin al tonnen waren geïnvesteerd, werden afgelast. Die 300 miljoen extra, die de staatssecretaris in het vooruitzicht heeft gesteld? Een fooi. En bovendien gaan die vooral naar de musea, orkesten, gezelschappen en organisaties die al rijkssubsidie kregen.

 

Kunst biedt perspectief

Afijn, bij de koffie waren we aan het foeteren dat kunst, in het zeldzame geval dat ze al op waarde wordt geschat, ook nog eens voornamelijk besproken wordt in termen van haar – overigens niet geringe – economische waarde. Dat het juist veel meer ook over dat andere waardevolle aspect zou moeten gaan: het vermogen van kunstenaars om te reflecteren en te reageren op een grote crisis als deze. Om perspectief te bieden. Hoop. Troost. Een frisse blik op de toekomst. Om de samenleving te ontregelen en uit te dagen, om de contouren te kunnen schetsen van een nieuw begin. Kunst opent het gezicht op een andere wereld, op wegen buiten de gebaande paden.

Daar werden we plotseling heel vrolijk van. En zelfs een beetje optimistisch. Eén ding staat vast: somberen in tijden van corona is in ieder geval geen kunst.

Uit de coronadagboeken van human.nl

Marlies, 67 jaar, Utrecht

Beweging

Ik wordt stijver; ondanks het uurtje fietsen, ondanks het halve uur yoga per dag. Je zou denken dat dit genoeg was, maar nee. 

Ik heb alleen geen zin om meer te doen, vind dat ik hiermee al genoeg doe en dat het maar genoeg moet zijn. 

Ik weet het, daar heb ik mezelf mee, net als met het kwaad worden op domme voetgangers, die op het fietspad lopend mij aan zien komen en dan links én rechts tegenover elkaar van het 1,5 meter brede fietspad gaan staan, waar ik dan op een 0,75 meter van de een en op 0,75 meter van de ander tussendoor moet!  

Visioenen van een honkbalknuppel, die ik links en rechts uitsla, komen dan in mijn hoofd op.

Maar ik leer al er niets van te zeggen. Dit laatste bevordert de innerlijke rust die ik dan uit een fietstochtje kan halen zeer. 

Mooi is het om door de ochtendmist van het Noorderpak te fietsen. Een ervaring die mijn man en ik nog niet rijk waren omdat we niet zo matineus zijn. We doen dit omdat vroeg in de ochtend je niet zo hoeft te laveren om andere fietsers uit de weg te gaan en bovenstaande mensen al helemaal niet tegenkomt. Ochtendwandelingen en domheid gaan blijkbaar niet samen. 

Het is vandaag geen fietsweer: te regenachtig en ik ga zo een dvd opzetten waar mensen Zumba geleerd wordt. Een energiek bodybuildings programma die mij aan de omslag te zien weer de mogelijkheid moet geven in bikini te verschijnen wanneer we weer naar het strand mogen. 

Ik ben benieuwd!

Tillie Rombouts, 70 jaar, Zoetermeer

Jammer dat de kinderen de hele dag thuis zijn en wat jammer dat wij niet even kunnen gaan oppassen. Ton en ik gaan straks wel even fietsen maar helaas niet bij zoon naar binnen. Wel even zwaaien natuurlijk en een prachtige tekening van Madelief in ontvangst nemen. Natuurlijk zal oma die opprikken om naar te kijken. Jammer dat we niet even mogen knuffelen maar als dat weer mag dan gaan we de schade inhalen en ben jij de eerste die ik op schoot wil hebben en voorlezen of spelletjes doen. Jammer dat we niet kunnen blijven eten.

Gelukkig kunnen we morgen wel komen eten, dan is het goed weer en kunnen we in de tuin 2 meter uit elkaar zitten, dus wel gezellig.

In het weekend gaan we ook BBQ-en bij zoon Joris en kleinzoon Jasper. Kleine Jasper heeft met stoepkrijt al precies getekend waar de BBQ moet staan en waar papa en mama en hij en zijn zus zitten en welke plaats hij voor opa en oma in gedachten heeft. Op 2 meter afstand natuurlijk.

Wat zal het fijn zijn als we zonder beperkingen weer met kinderen en kleinkinderen kunnen omgaan. Afijn, we houden de moed erin. Misschien duurt het even maar hopelijk niet al te lang.

Dag 50 van thuis zijn

De dood

Vandaag is het de dag om stil te staan bij de oorlogsdodenherdenking. Zoveel mensen die de oorlog niet hebben overleefd. Onlangs zijn we bij de Holterberg naar de Canadezen begraafplaats geweest. Er heerst serene rust tussen de loofbomen. Honderden witte grafstenen. Heel indrukwekkend.
Al jaren achtereen zijn er vele oorlog slachtoffers overal in de wereld.
Dat gaat maar door.
Toevallig fietste ik vanmorgen langs een natuurbegraafplaats waarvan ik het bestaan niet wist. Net op deze dag kom ik dat tegen.
Het zet je aan het denken. De dood die dit jaar ook heel dichtbij is voor velen. Waarbij massagraven een oplossing zijn om het dodenaantal te verwerken. Bizar.

De dood. Is er leven na de dood? Niemand kan het zeggen. Vandaag een dag om stil te staan bij de dood. Daarna gaan wij weer verder met het leven voor de dood.

Dag 51 van thuis zijn

Freedom

We vieren de vrijheid. De gedachte dat je kunt gaan en staan waar je wil, daarin hebben we ons de laatste weken in moeten aanpassen. We hebben een beetje kunnen ervaren hoe het is om niet te kunnen doen wat je wil. En het is moeilijk, mensen worden ongeduldig. Willen op pad, willen weer werken, naar school, feestjes geven, op visite. Men wil van alles. En dit is nog maar een fractie van de vrijheid en lockdown die velen nog steeds ervaren in bepaalde landen. Vrijheid dat is waar de vluchtelingen naar zoeken. Vrijheid van meningsuiting. Vrijheid om te kunnen gaan waar jij wil. Vrijheid om de mens te kunnen zijn die jij wilt zijn.
Vrijheid om kind te kunnen zijn i.p.v. trauma’s oplopen door honger of oorlog. Vrijheid door genoeg medicatie te hebben omdat het goed geregeld is en je weer gezond kunt worden. Vrijheid om goede verpleging te krijgen. Vrijheid om voldoende eten en drinken te hebben. We hebben het allemaal.
We zijn nu even in onze vrijheid beperkt door minder naar buiten te kunnen. Door angst voor het ongrijpbare virus. Misschien begrijpen we nu des te beter hoe het is om in vrijheid te leven.
Het is een prachtig zonnige dag om vrij te kunnen zijn. Ik pak de fiets en zoek de vrijheid op, ik ga wandelen om even vrij te zijn, ik doe boodschappen omdat die vrijheid er is, ik rij in de auto naar mooie gebieden om me vrij te voelen. En ook al is het beperkt, toch voel ik me vrij. Vrijheid wat een heerlijk gevoel.

Gebrek aan feestgedruis

Gisteren, op Bevrijdingsdag, was het een jaar geleden dat mijn lief overleed. Ik kan dat makkelijker opschrijven dan hardop uitspreken, heb ik de afgelopen dagen weer ondervonden. Hij overleed aan Alzheimer in een verpleeghuis, waar ik hem toen nog dagelijks mocht bezoeken. Ik probeer mezelf soms te troosten met de gedachte dat de dood voor hem inderdaad een bevrijding was. Het is een dubbel gevoel. 

Kun je tegelijkertijd verschrikkelijk verdrietig zijn dat je geliefde dood is en toch gelukkig dat hij er niet meer is, waardoor die hele corona-isolatie hem in ieder geval bespaard is gebleven? Het antwoord is ‘ja’ en ook dat is een krankzinnig en vooral verwarrend dubbel gevoel.  

Een soortgelijke ambivalentie voel ik ook altijd bij de combinatie van 4 en 5 mei, de dodenherdenking die om 00.00 uur precies overgaat in het feestelijk ontsteken van de bevrijdingsvuren. Begrijp me niet verkeerd, ik ben erg voor het vieren van onze bevrijding en vrijheid. Alleen heb ik voor de stemmingswisseling die het veronderstelt altijd wat langer nodig.  

Geen lawaai

Misschien komt dat doordat de twee minuten stilte tijdens de dodenherdenking een moment van introspectie en contemplatie is. Het is, net als rouwen, in het algemeen een eenzame en in ieder geval persoonlijke aangelegenheid. In tegenstelling tot vieren, met het bijbehorende lawaai.  

En hoe indrukwekkend het ook kan zijn als 20.000 mensen tegelijkertijd stil zijn op de Dam, mij lukt het nooit om juist op dat moment mijn doden te herdenken. Je bent toch vooral bezig met het publiek: hun gezichtsuitdrukking, bewegingen die ze maken, geluid dat door de stilte juist extra worden benadrukt. 

Het is dubbel

Hoe mooi was het dus dit jaar. In een noodgedwongen lege Nieuwe Kerk, op een noodgedwongen lege Dam. Totale verstilling, waarin de woorden van Arnon Grunberg en ja, daarna ook die van de koning, diepe, diepe indruk maakten en de volgende dag, bij gebrek aan feestgedruis, nog resoneerden.

Woorden die gingen over het belang van herdenken, en die ons daarmee tegelijkertijd aanspoorden na te denken over de bredere betekenis van vrijheid. 4 Mei gaat het over de offers die gebracht zijn voor de vrijheid van overheersing. Op 5 mei en wat mij betreft het hele verdere jaar gaat het over de vrijheid te kiezen hoe je je leven wilt inrichten. Dat is een dagelijkse inspanning. Het laatste is niet mogelijk als het eerste ontbreekt. Het is dubbel. 

Uit de coronadagboeken van human.nl

Dag 55 van thuis zijn

Elfstedentocht

Laatste weekend vakantie. Dat heeft ons doen besluiten om er toch nog op uit te gaan. Met dit prachtige weer in het vooruitzicht. We gaan naar Friesland om de 11-stedentocht te rijden. Een lang gekoesterde wens van mij. In de auto weliswaar, veilig en op rustige plekjes een kleine pauze. Een barre tocht. Maar met deze temperaturen zal dat wel mee vallen.

Een barre tocht dat is deze hele Corona crisis ook en dat blijft steeds in je achterhoofd hangen bij alles wat je doet. Een barre tocht waar velen de eindstreep niet gehaald hebben. En haal je die wel na een moeizame weg dan kun je zegevieren. Toch moet je uitkijken voor elk wak, elke misstap in de weg naar de eindstreep naar het vaccin. Want voordat je het weet, ben je besmet en dan wordt het een eenzame barre en alles uit jezelf halende tocht naar de finish in afwachting of je het haalt of niet.

Wij gaan de 11-stedentocht rijden vol goede moed om de eindstreep te halen. Want zolang we nog gezond zijn, willen we kunnen genieten van wat mogelijk is. It giet oan!

Meedoen

Heb je ook geschreven en wil je bijdragen aan Dagboek Corona? Dat kan. Stuur een bericht via het contactformulier of mail naar info@dagboekcorona.nl. Wil je gelijk contact? Bel dan naar 06 46 22 66 64.​
Scroll naar top